Azərbaycanda benzin üçün yeni ekoloji təmiz oksigenat əlavəsi

Yazarlar

  • C.S. Mehdiyev Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyası (Bakı, Azərbaycan)

DOI:

https://doi.org/10.52171/herald.329

Anahtar Kelimeler:

neft emalı- neft kimyası- yan məhsullar- tullantısız texnologiyalar- ekoloji təhlükəsizlik- avtomobil benzini- əlavələrin kanserogenliyi- oksigenatlar- effektiv kompozisiya

Özet

Mə­qa­lə neft-kim­ya və neft ema­lı­nın ge­niş miq­yas­lı is­teh­sal pro­ses­lə­ri­nin əla­və məh­sul­la­rı və tul­lan­tı­la­rı­nın tək­rar ema­lı və tət­bi­qi prob­le­mi­nə həsr edil­miş­dir. Müəy­yən edi­lib ki, neft ema­lı və neft-kim­ya sin­te­zi­nin müx­tə­lif yan məh­sul­la­rı əsa­sın­da Azər­bay­can­da pa­tent­ləş­di­ril­miş av­to­mo­bil ben­zi­ni­nin tər­ki­bi­nə ok­si­ge­nat əla­və­si­nin da­xil edil­mə­si sə­mə­rə­li və eko­lo­ji cə­hət­dən tə­miz ol­duğu üçün bu­na sə­na­ye miq­ya­sın­da nail ol­maq müm­kün­dür. Etil-üç­lü-bu­til efi­ri (EÜ­BE) ilə mü­qa­yi­sə­də sə­na­ye miq­ya­sın­da is­teh­sa­lı üçün nis­bə­tən da­ha ucuz və prak­ti­ki olan, eko­lo­ji cə­hət­dən tə­miz olan mo­tor ben­zi­ni­nə bu əla­və, nə­ha­yət, dün­ya­da hə­lə də bö­yük miq­dar­da is­teh­sal olu­nan və qu­ru­da və su­da bü­tün can­lı or­qa­nizm­lər üçün zə­rər­li olan me­til-üç­lü-bu­til efi­ri­ni (MÜ­BE) uğur­la əvəz et­mə­yə im­kan ve­rə bi­lər.

References

1.

Braqinskiy O.B. Аlternativnie moyorniе topliva – mirovie tendentsii ı vibor dlya Rossii // Rossiyskiy khimicheskiy jurnal, 2008, v.52, № 6, pp. 137–146.

2.

Tsarev A.V., Karpov S.А. Povishenie ekoloqicheskikh i ekspluatatsionnikh kharakteristik avtomobil-nikh benzinov vvedeniem oksiqenatov // Khimicheskaya tekhnoloqiya, 2007, v. 8, № 7, pp. 324-328.

3.

Əzizov B.M., Mehdiyev C.S. Ekoloji-iqtisadi problemlərin mühüm qlobal xüsusiyyətləri // Azərbay-can Mühəndislik Akademiyasının Xəbərləri, 2012, cild 4, № 4. s. 89-94.

https://www.ama.com.az/VOLUME4-N4.pdf

4.

Макаrov V.V., Petrikin A.A., Емеlyanov V.E., Shamonina A.V, Onoychenko L.A., Oparina N.A., Kolivanov N.K., Qusarova V.N., Saprikina S.N. Spirti kak dobavki k benzinam // Avtomobilnaya promishlebnnost, 2005, № 8. p. 24-26.

5.

Boqdanov S.N., Lavrik A.N., Terebov A.S. Vliyanie dobavok oksiqenatov na antidetonatsionnie svoystva topliv dlya avtomobilnich dviqateley s prinuditelnim zajiqaniem // Vestnik Yujno-Uralskoqo QU. 2008, №23, рр. 86-89.

6.

Khamidullin R.F., Kharlampidi Kh.E., Badrutdinova A.R., Qaliullina М.М. Окsiqenatnie dobavki k benzinovim fraksiyam, povishayushie oktanovie chisla motornikh topliv // Vestnik Каzanskoqo Tеkhnoloqicheskoqo Universiteta, 2014, v. 7, № 21, рp. 295-300.

7.

Ibraqimov E.A., Аbadzade Kh.I., Каzimova А.N., Ibraqimov R.Q., Rustamov М.I. Diizopropilo-viy efir kak perspektivnaya окsiqenatnaya dobavka dlya proizvodstva visokook-tanovikh benzinov // Мir nefteproduktov. Vestnik neftyanikh kompaniy, 2014, № 4, рp. 13–15.

8.

Амirkhanov M.K., Амirkhanov K.Sh., АkhmetovА.F., Belousova O.Yu. Qidroqenizat proizvodst-va butilovikh spirtov kak коmponent avtobenzinov // Bashkirskiy khimicheskiy jurnal, 2011, v.18, №3, рp. 34-36.

9.

Patent № 2493239. RF, C10L1/16, C10L10/10. Комpozisiya neetilirovannoqo ekoloqicheski chistoqo visokooktanovoqo benzina.

10.

Аkhмеtоv А.F., Belousova O.Yu., Амirkhanov K.Sh. Рatent. VPO Ufimskiy qosudarstvenniy neft-yanoy tekhnicheskiy universitet. № RU2012119101A; BI, 2013, № 26, 24 с.

11.

Макsimov А.L., Nekhaev А.I. Prostie efiri i atsetali – рerspektivnie produkti neftekhimii iz vozob-novlyaemoqo sirya (оbzor) // Neftekhimiya, 2015, v.55, рp. 3-24.

12.

Mehdiyev C.S., Səmədov F.A., Yüzbaşova L.N., Hüseynzadə F.G., Mehdiyev U.A. Avtomobil ben-zini üçün oksigenat əlavəsi kompozisiyası, 13.05.2022.

Downloads

Yayınlanmış

2025-12-22

How to Cite

Mehdiyev, C. (2025). Azərbaycanda benzin üçün yeni ekoloji təmiz oksigenat əlavəsi. “Azərbaycan Mühəndislik Akademiyasının Xəbərləri, 17(4), 64–71. https://doi.org/10.52171/herald.329

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.